با تشكر از جناب آقاي درويشي كه زحمت نوشتن " به چالش طلبيدن هايكو" را كشيده اند

 اين خوانش، يك نقد فرميک نيست ومن دراين جاكاری به تكنيك هايكو وهفده هجايي بودن و قرارگرفتن فعل درميانه يا سه سطري بودن اش ندارم. افراد علاقه مند مي توانند با تايپ واژه هايكو و سرچ آن با بنيادها و اصول پيشامدرن ومدرن آن در كشور مادر و كشورهاي اروپايي و... آشنا شوند. من تنها ارزش هاي ا بتدايي يك شعر خوب را سنجه گرفته ام تا ببينيم آيا هايكو ـ دراين جا در اثر يك شاعرـ سربلند بيرون آمده يا نه؛ و نيز مي تواند بي كمك از عكاسي و تصوير ارتباط برقرار كند.ـ
ـ رضا اعرابی باید توی طبیعت باشد، چون بيش تر فضاهاش درباره سرشت طبیعت است تا فضاهای شهری.آيا درهايكوـ ي زير، شاعر به سردی ِ ميان آدم ها اشاره دارد؟ كه شيشه های هفت تايی را به دست سرد خود كنارهم گردآورده و خود رو به سوی فرديت دارد:ـ
صبح ِ سرد -
جمع ِ پُـنكه هاي ترشي
گوشه ي حياط

ـ و دراين يكي ترس و هراس از سقوط؟
نيلوفر زرد
نكند بيفتيم
باد پاييزي

برای من ِ خواننده در مرتبه نخست، اين شعر يك شعرهفت ماهه ست. چرا می گويم شعر و نمی گويم هایكو، چون از هايكو نيز انتظار شعر می رود:ـ
عصر تابستان
يكی يكی می رسند
گاوها از چرا
سهراب نيز چنين چيزي را دست مايه يكي از شعرهاي خود كرده: / چه كسی پشت درختان است؟/ هيچ ، می چرد گاوی در كرت/ ظهرتابستان است / سايه ها می دانند كه چه تابستانی ست/ سايه های بی لک / ... / كودكانِ احساس .../ .../ ... دورها آوايی ست كه مرا می خواند/ـ/
شاعري ايستاده و گپ مي زند وما نخست به سكوت ناب روستا مي رويم وآن گاه مي بينيم هرچيزي بهانه ست تا همباز جهان تنهای شاعر شويم. يعني شعر ـ گرچه كمي با پرگويي ـ ازجايي آغاز مي شود و به انجام مي رسد. شايد گفته شود كه هدف هايكو پوينده كردن ذهن خواننده ست براي ادامه سرايش. ولي اين شعر و شعرهاي همانند اين، فقير چنين ـ پتانسيلي هستند.ـ

و اما يكي از بهترين هاي رضا اعرابي در عرصه هايكو:ـ
پياده روي –
افتادن برگ چنار
كف ِ دست ِ سرد
شاعركف دست خود را همان برگ درخت گرفته كه مانند او از سردي و خزان زندگي در امان نيست. من بي خودآگاه ياد اين شعراز يك شاعر غربي افتادم (البته با بن مايه اي متفاوت): / امروز/ پشت دست ام/ بسان پشت برگ درختي در آمده است / اگر برمن آب بيفشانند/ شايد مرا شور رستن بگيرد/ـ

در شعر پايين، رضا بسيار هوشمندانه، ضمن ارا ئهِ تصويري آشنا از بافت عناصرروستايي ـ با واژه هاي پاييز(مرگ) وغروب (مرگ) وسنگ (سختي ) و آبادي (زندگي)، آميزشي ازمتجانس ونامتجانس ها گردآورده كه بي نهايت زيباست و مانند رمان هاي نو ـ آلن رب گري يه، بي هيچ اشاره اي به انسان، ما گام هاي رهگذر رهسپار روستا را مي ـ شنوييم:ـ
غروب پاييزي –
سنگ قبرهاي كهنه
روبه آبادي

يك تصويرِ محضِ تصوير، و با اين همه زيبا. و زيباتر تر آن كه شعر از چشم اندازشاعر/ روستايي روايت مي شود ونه يك شهرنشين. ( نشانگر دلبستگي مفرط شاعر به طبيعت) و واژه (دور) نماد و بيانگر بيگانگي ست:ـ
شامگاه كوهستاني –
چراغ هاي شهر دور
روشن مي شوند

برايم يادآور داستاني روسي ست كه دركودكي خواندم. دختري درجنگل، برف و دو سگ وفادار و رهبان دختر؛ كه نقاشي هايي با رنگ مايه هاي سرد داشت. دراين جا اعرابي بازهم با هشياري دفاع سگ را از انسان در برابرسرما ـ بي آوردن واژه رهگذرـ به نمايش گذاشته است:ـ
سگ پارس مي كند
به بادهاي پاييزي
فانوسي لرزان.

ولي اين تصويرمحض شهري، متداعي هيچ حس متعالي يا عالي اي نيست وفاقد ارزش هاي زيبايي شناسانه:ـ
تابلوي نئون -
جعبه ي مداد رنگي
درون ِ ويــــترين

ودوباره تكرار يك شاهكار. مترسكي كه مانند بوته هايش برهنه است:ـ
مترسك ِ عريان -
در باد اين سو و آن سو
بوته هاي خشك